Dokument | 2023
Azymut
Węgry
„Kurierskim szlakiem. Azymut Węgry” to film dokumentalny z elementami fabularyzowanymi poświęcony prof. Wacławowi Felczakowi — historykowi, emisariuszowi rządu RP na uchodźstwie i jednemu z najważniejszych organizatorów wojennej łączności kurierskiej między Warszawą a Budapesztem. To opowieść o człowieku, którego biografia splata w sobie odwagę konspiracyjną, wierność niepodległej Polsce i wyjątkowo silne związki z Węgrami.
Film prowadzi widza od młodości Felczaka i jego przedwojennej fascynacji historią Węgier, przez lata II wojny światowej, gdy współtworzył i kierował Placówką W — cywilną komórką konspiracyjną skupiającą tatrzańsko-sądeckich kurierów. Dzięki stworzonej przez niego sztafecie na trasie Warszawa–Budapeszt możliwe było przekazywanie poczty, prasy konspiracyjnej, pieniędzy oraz przeprowadzanie emisariuszy i żołnierzy pomiędzy krajem a strukturami polskiego państwa na uchodźstwie. Film pokazuje więc nie tylko los jednego bohatera, ale też mało znany, a kluczowy fragment historii Polskiego Państwa Podziemnego.
Ważną częścią opowieści jest także powojenny los Wacława Felczaka. Po 1945 roku nadal działał na rzecz niepodległościowego środowiska związanego z rządem w Londynie, za co został zdekonspirowany, aresztowany i skazany przez aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej. Film przypomina, że jego historia nie kończy się na wojnie — obejmuje również lata więzienia, powrót do pracy naukowej oraz późniejsze zaangażowanie na rzecz środowisk demokratycznych na Węgrzech. Dzięki temu portret Felczaka zyskuje pełny wymiar: to nie tylko kurier i konspirator, ale także intelektualista, wychowawca i ważna postać polsko-węgierskiej historii XX wieku.
Atutem filmu jest połączenie rzetelnego dokumentu historycznego z warstwą fabularyzowaną, która pozwala lepiej wejść w emocje i realia epoki. Produkcja nie ogranicza się do suchej biografii — buduje szerszą opowieść o odpowiedzialności, służbie, ryzyku i lojalności wobec wartości, które przetrwały w życiu Felczaka mimo wojny, więzienia i politycznych represji. To również film o polsko-węgierskiej przyjaźni, pokazanej nie jako hasło, lecz jako realne doświadczenie historyczne i osobiste.
W roli Wacława Felczaka wystąpili Wojciech Skibiński i Mateusz Kurcius, a film był prezentowany publicznie m.in. podczas premierowych pokazów oraz w konkursie dokumentów polskich na Festiwalu NNW. Był także emitowany w telewizji i udostępniony w kilku wersjach językowych, co dobrze pokazuje, że projekt ma znaczenie nie tylko lokalne, ale również międzynarodowe.
Z pacynką
i w pasiaku
Film dokumentalny z elementami fabularyzowanymi o Zofii Hajduk — opolance, konspiratorce i więźniarce Ravensbrück oraz Auschwitz, której życie stało się świadectwem odwagi i walki o polską tożsamość.
Azymut
Węgry
Fabularyzowany dokument o prof. Wacławie Felczaku — kurierze tatrzańskim, emisariuszu rządu RP na uchodźstwie i jednej z najważniejszych postaci polsko-węgierskiej historii XX wieku.
Od pomówienia do spalenia
Fabularyzowany dokument o historii procesów o czary na pograniczu polsko-czeskim — opowieść o strachu, pomówieniach i mechanizmach wykluczenia, które przez wieki prowadziły od oskarżenia do śmierci.
Sanitariuszka
Film dokumentalny o Walerii Nabzdyk — sanitariuszce III Powstania Śląskiego, nauczycielce i społecznej działaczce, której życie stało się świadectwem śląskiej pamięci, odwagi i odpowiedzialności.
János Esterházy.
Niewymazana historia
„János Esterházy. Niewymazana historia” to fabularyzowany dokument o bohaterze polsko-węgierskiej pamięci, który w czasach wojny pomagał prześladowanym, a po wojnie sam padł ofiarą komunistycznych represji. To przejmująca opowieść o honorze, odpowiedzialności i historii Europy Środkowej widzianej przez los jednego człowieka.
Twarzą w twarz
„Twarzą w twarz” to popularnonaukowy dokument o polsko-czeskich relacjach widzianych przez historię, kulturę i narodową mentalność. Film łączy lekkość formy z rzetelnym spojrzeniem na wielowiekowe sąsiedztwo, pokazując, że to, co nas różni, bywa równie ciekawe jak to, co od dawna nas łączy.
